Maaşa Haciz Uygulaması Nasıl Hesaplanır

Maaş haczi, borçlunun çalıştığı iş yerinden aldığı maaşına, alacaklının talebi üzerine yapılan yasal kesinti işlemidir. Bu uygulama, icra müdürlüğü aracılığıyla yürütülür ve genellikle kesinleşmiş borçlar için devreye girer.

İcra takibi sonucunda ödeme emrine rağmen borç ödenmediğinde, alacaklı talep ederse borçlunun gelirine haciz konulabilir. Bu gelir, maaş, emekli aylığı ya da düzenli ödenen her türlü kazanç olabilir.

Maaşa Haciz Nasıl Uygulanır?

İcra müdürlüğü tarafından işverene resmi bir haciz yazısı gönderilir. Bu yazı, borçlunun maaşının belirli bir oranının icra dosyasına aktarılması gerektiğini belirtir.

İşveren, bu yazıya uymakla yükümlüdür. Aksi durumda, alacaklı, işverene karşı tazminat davası açabilir. Maaş kesintisi, işveren tarafından her maaş döneminde otomatik olarak gerçekleştirilir ve icra dairesine aktarılır.

Yasal Haciz Oranları

Maaş haczinde uygulanacak kesinti oranları, İcra ve İflas Kanunu’nda açıkça belirtilmiştir. Bu oranlar, hem çalışanın geçim hakkını korumak hem de alacaklının tahsilatını sağlamak amacıyla düzenlenmiştir.

• Genel Borçlar İçin: Net maaşın en fazla %25’ine haciz konulabilir.

• Nafaka Borçları İçin: Bu sınır %50’ye kadar çıkarılabilir.

• Birden Fazla Haciz Olması Halinde: İlk sıradaki dosyadan itibaren %25 kesilir; diğer dosyalar sıraya girer.

Not: Asgari ücretin altında kalan kesintiler yapılamaz. Borçlunun eline geçen maaş, net asgari ücretin altında olamaz.

Maaşa Haciz Hesaplama Örnekleri

Örnek 1: Genel Borç

• Net maaş: 30.000 TL

• Haciz oranı: %25

• Kesinti tutarı: 7.500 TL

• Borçluya kalan maaş: 22.500 TL

Örnek 2: Nafaka Borcu

• Net maaş: 20.000 TL

• Haciz oranı: %50

• Kesinti tutarı: 10.000 TL

• Borçluya kalan maaş: 10.000 TL

İstisnalar ve Haczedilemeyen Gelirler

Her gelir haczedilemez. Kanun, bazı gelir kalemlerini özel olarak koruma altına almıştır. İşte haczedilemeyen başlıca gelirler:

• Asgari ücretin altındaki maaşlar

• Emekli maaşları (Açık rıza olmadan haczedilemez)

• Engelli aylığı, dul ve yetim maaşı

• Sosyal yardımlar

Ayrıca, işçiye ödenen yolluk, doğum yardımı, ölüm yardımı gibi tek seferlik ödemeler de hacze konu edilmez.

Birden Fazla Haciz Durumu

Bir kişinin birden fazla borcu olması durumunda, maaşından kesilebilecek maksimum oran değişmez; %25 sınırı aşılmaz. Ancak, dosyalar sıraya alınır ve ilk gelen dosyadan kesintiye başlanır.

Bu durum bazen, bazı dosyaların yıllarca sıra beklemesine neden olabilir. Ancak nafaka borçları bu sıraya girmez; önceliklidir ve doğrudan maaştan %50’ye kadar kesinti yapılabilir.

İcra Takibi ve Haciz Başlatma Süreci

Maaş haczi uygulaması, genellikle şu adımlarla ilerler:

1. İcra takibi başlatılır.

2. Borçluya ödeme emri gönderilir.

3. Ödeme yapılmazsa alacaklı haciz talebinde bulunur.

4. İcra müdürlüğü, işverene haciz yazısı gönderir.

5. İşveren kesinti yapar ve icra dosyasına aktarır.

Bu sürecin her aşaması resmi yazışmalarla yürütülür ve takip edilebilir durumdadır.

İşverenin Sorumluluğu ve Yükümlülüğü

İşveren, icra müdürlüğünden gelen maaş haciz yazısını uygulamakla kanunen yükümlüdür. Bu yükümlülük yerine getirilmezse:

• Alacaklı, doğrudan işverene başvurarak alacağını talep edebilir.

• İşveren, alacaklıya karşı tazminat ödemek zorunda kalabilir.

İşverenin, çalışanın işine son verme hakkı yoktur. Haciz, çalışanın iş hayatını etkilememelidir.

Hacizli Maaşla Yaşam: Pratik Öneriler

Maaş haczi, bireylerin finansal planlamasını zorlaştırabilir. Ancak bazı adımlarla bu süreci daha yönetilebilir kılmak mümkün:

• Gelir-gider dengesini yeniden oluşturun.

• Borç yapılandırma yollarını değerlendirin.

• Alacaklı ile uzlaşarak taksitli ödeme planı isteyin.

• Ek gelir yolları araştırın.

Unutulmamalıdır ki, haciz geçici bir durumdur. Doğru adımlar atıldığında, mali denge yeniden sağlanabilir.

Sonuç: Hukuka Uygun Kesinti, İnsan Onuruna Saygı

Maaşa haciz uygulaması, alacaklının hakkını korurken borçlunun yaşamını sürdürebilmesine olanak sağlayacak şekilde düzenlenmiştir. Kesinti oranlarının yasal sınırlara tabi olması, bu dengenin temelini oluşturur.

Çalışanlar ve işverenler, maaş haczi sürecinde haklarını ve yükümlülüklerini bilerek hareket ettiklerinde, olası hukuki riskler de en aza indirilmiş olur. Unutulmamalıdır ki, bilinçli ve planlı hareket eden bireyler, bu süreci daha az hasarla atlatabilir.